การติดตั้งเครื่องกรองน้ำ RO (Reverse Osmosis) ใต้ซิงก์นั้นอาจดูเหมือนงานที่ยากและต้องเรียกช่างมืออาชีพเท่านั้น แต่ความจริงแล้ว หากคุณมีความสัตยา ขั้นตอนที่ชัดเจน และอุปกรณ์ที่เหมาะสม การทำเองก็ไม่ใช่เรื่องยากนักสำหรับคนส่วนใหญ่ เสียเวลาสักไม่กี่ชั่วโมง แต่คุณก็จะได้ระบบเครื่องกรองน้ำเก็บยาวได้ทั้งปี ไม่ต้องกังวลเรื่องการเรียกช่างซ่อม อีกประเด็นสำคัญคือประหยัดค่าใช้จ่าย ค่าจ้างติดตั้งจากผู้ช่วงมักอยู่ในช่วง 500 ถึง 1,000 บาท ขึ้นอยู่กับพื้นที่จังหวัดและความซับซ้อนของงาน การทำเองจึงเป็นทางเลือกที่สมเหตุสมผลอย่างมาก นอกจากนี้ เมื่อคุณเข้าใจการทำงานของระบบแล้ว การบำรุงรักษาและแก้ไขปัญหาเล็กน้อยในภายหลังก็จะง่ายขึ้น คุณไม่จำเป็นต้องรอช่างหรือจ่ายค่าเรียกตัวในช่วงเวลาที่ไม่สะดวก บทความนี้จึงเป็นคู่มือที่รายละเอียดครบถ้วนสำหรับผู้ที่ต้องการประหยัดและเรียนรู้การติดตั้งเองตั้งแต่เริ่มต้น
ใครสามารถติดตั้งเครื่องกรองน้ำ RO เองได้บ้าง? คำตอบคือ เกือบทุกคนที่มีความขยันหมั่นเพียร และมีความเต็มใจที่จะเรียนรู้ คุณไม่จำเป็นต้องมีประสบการณ์ด้านการประปา หรืองานซ่อมบำรุงอื่น ๆ มาก่อน ตัวอักษรสำคัญคือการอ่านคำแนะนำอย่างตั้งใจ การวัดขนาดให้เที่ยงตรง และการทำงานอย่างช้า ๆ อย่างมีระบบ คนที่มีความชำนาญในการใช้มือแล้ว เช่นผู้ที่เคยแล่นเกลียว ประสานท่อ หรือยึดวัสดุ จะพบว่างานนี้ค่อนข้างง่าย แต่แม้คุณไม่เคยทำแบบนี้มาก่อน ตราบเท่าที่คุณปคำแนะนำแบบทีละขั้นตอน มีอุปกรณ์ที่ถูกต้อง และเข้าใจพื้นฐานของการต่อท่อน้ำ คุณก็สามารถสำเร็จได้ ปัจจุบันมีคนจำนวนมากทั่วประเทศไทยที่ติดตั้งเครื่องกรองน้ำเองสำเร็จ และไม่มีปัญหาอะไรต่อเนื่อง เพียงแต่ต้องเตรียมตัวให้ดีและติดตามคำแนะนำที่ให้ไว้เท่านั้น
ก่อนเริ่ม: ประเมินทักษะตัวเองให้สำคัญ
ขั้นตอนแรกที่สำคัญคือการประเมินตัวเองอย่างจริงจัง เพื่อว่าคุณจะไม่พบปัญหาขัดแม้งตอนกลางของการติดตั้ง ลองถามตัวเองว่า คุณเคยใช้เกลียวลวด เข็มขัด หรือคีมหลายประเภทมาก่อนหรือไม่ คุณสามารถติดตั้งชั้นวางบนผนังหรือรามสัญญาณได้หรือไม่ คุณเข้าใจพื้นฐานของการต่อท่อได้หรือไม่ และขณะทำงานเหล่านี้ คุณมีความอดทนและไม่รีบร้อนใจว่างง่ายหรือไม่ หากคุณตอบ “ใช่” ให้ทั้งหมด ก็แสดงว่าคุณพร้อมที่จะลองทำเองแล้ว แต่หากคุณตอบ “ไม่ทราบ” หรือ “ไม่เคย” ต่อคำถามหลายข้อ อย่ากังวล คุณยังสามารถทำได้ แต่ควรเตรียมตัวให้พร้อมมากขึ้น เช่นการดูวิดีโอสอนหลายครั้ง การเตรียมเครื่องมือให้ครบ และการขอความช่วยเหลือจากเพื่อนหรือญาติที่มีประสบการณ์ในการทำงานเหล่านี้มาก่อน
อีกจุดหนึ่งที่ควรประเมินคือพื้นที่ใต้ซิงค์ของคุณ บ้านเก่าบ้านใหม่ หรือบ้านในหมู่บ้านบางแห่งอาจมีหลายเรื่องยุ่งวุ่นด้านใต้ท่อน้ำ เช่นท่อเพิ่มเติม สายไฟฟ้า หรือชั้นวางเสื้อผ้า การซ้อมดูพื้นที่ก่อนเริ่มอย่างแท้จริงจะช่วยให้คุณเห็นภาพชัดเจน และรู้ว่าคุณต้องเลือกระบบขนาดไหน ตำแหน่งที่เหมาะสมที่สุด และต้องเตรียมอุปกรณ์เสริมอะไรเพิ่มเติม หากพื้นที่ค่อนข้างแคบ หรือมีสิ่งกีดขวางมากเกินไป คุณอาจต้องวางแผนเพิ่มเติม เช่นการตัดท่อเก่า หรือการเปลี่ยนแปลงทางเดินท่อให้มีความยืดหยุ่นมากขึ้น
อุปกรณ์และเครื่องมือที่ต้องเตรียม
การเตรียมอุปกรณ์และเครื่องมือให้ครบถ้วนเป็นกุญแจสำคัญของความสำเร็จ การขาดแม้สักหนึ่งชิ้นที่สำคัญอาจทำให้การทำงานต้องหยุดชะงัก หรือต้องติดมติรไปหาเพิ่มเติมท่ามกลางการทำงาน ที่นี่เราจะแบ่งเครื่องมือออกเป็นหมวดหมู่ เพื่อความเข้าใจที่ง่าย ประการแรก เครื่องมือสำหรับการตัดและเจาะ ได้แก่ เลื่อยสัตว์ (hacksaw) สำหรับตัดท่อพลาสติก มีดหรือใบมีดคัตเตอร์ (utility knife) สำหรับตัดท่อโพลีธีน หรือสายน้ำ ดอกสว่าน (drill bits) หลายขนาด โดยขนาดที่นิยมใช้คือ 6, 8, 10, และ 12 มิลลิเมตร สำหรับการเจาะอ่างล้างจาน ดอกสว่านควรเป็นชนิด carbide หรือ titanium ที่ใช้กับเซรามิก หากอ่างของคุณเป็นเหล็กกล้า ดอกสว่านสำหรับโลหะจะเหมาะสมกว่า อื่น ๆ เช่น sandpaper สำหรับการขัดขอบหลังเจาะ เพื่อให้ขอบเรียบและไม่มีหนามแหลม
ประการที่สอง เครื่องมือสำหรับการวัดและการทำเครื่องหมาย ได้แก่ สายวัด (measuring tape) ความยาวอย่างน้อย 5 เมตร ดินสอ หรือปากกาหยอดน้ำที่เหมาะสำหรับเขียนบนเซรามิก ไม้บรรทัดตรง ระดับน้ำ (spirit level) ซึ่งจะช่วยให้คุณสามารถตั้งเครื่องกรองน้ำได้ตรงและสมดุล เป็นต้น ประการที่สาม เครื่องมือสำหรับการต่อท่อ ได้แก่ ที่ยึดท่อ (pipe wrench) หรือประแจจับท่อขนาด 2 ชิ้น สำหรับการหมุนท่อ แผ่นยางรอบท่อ (plumber tape หรือ PTFE tape) ซึ่งเป็นเทปหนาด้วยพลาสติกสีขาวที่พันรอบเกลียวท่อเพื่อป้องกันการรั่วซึม ปากกาจับของ (adjustable wrench) ที่สามารถปรับขนาดได้ตามเส้นผ่านศูนย์กลางของท่อและแหวนต่าง ๆ
ประการที่สี่ เครื่องมือสำหรับการสนับสนุนและความปลอดภัย ได้แก่ ถังบะเบิ้ง (bucket) ขนาดเล็กสำหรับรองรับน้ำที่หยดออกมา ผ้าเช็ดมือหรือผ้าเช็ดควรเป็นผ้าที่ซึมน้ำได้ดี ถุงมือ (gloves) ที่ใช้ได้กับน้ำ อย่างไรก็ตาม ใช้ถุงมือที่บาง ๆ เพื่อความยืดหยุ่นมือ สายรัด (cable tie) หรือสายรัดท่อพลาสติก สำหรับการจัดระเบียบและยึดท่อให้สัมพันธ์กัน ที่คีม (plier) สำหรับการจับและหมุน อีกหนึ่งชิ้นที่จำเป็นคือสวิทช์ปิด (shut-off valve) ขนาดเล็ก เพื่อสามารถปิดน้ำเข้าสู่ระบบ RO ได้โดยไม่ต้องปิดน้ำของบ้านทั้งหมด ซึ่งจะมีประโยชน์เมื่อต้องเปลี่ยนตัวกรองหรือซ่อมแซมในภายหลัง
ขั้นตอน 1: วางแผนก่อนติดตั้ง – การวัด วางแผน และทำเครื่องหมาย
ความสำคัญของการวางแผนที่ดีนั้นอาจมีมากกว่าการติดตั้งที่เร็ว การวางแผนอย่างดีจะช่วยให้การทำงานในภายหลังเรียบรอย ไม่มีความสับสน และลดความเสี่ยงของข้อผิดพลาด ขั้นแรก ให้ตรวจสอบพื้นที่ใต้ซิงค์ของคุณโดยรายละเอียด คุณต้องรู้ว่าท่อน้ำเข้า (cold water inlet) ของห้องครัวอยู่ตรงไหน ท่อน้ำออกของส่วนตัวอ่างอยู่ตรงไหน หากมีท่อน้ำอื่นหรืออุปกรณ์อื่น ๆ อยู่ใต้ซิงค์ ให้วางแผนว่าระบบ RO จะใช้พื้นที่ใด การจัดเรียงนี้มีความสำคัญเพราะต้องให้มีพื้นที่เพียงพอสำหรับระบบกรอง สามารถเข้าถึงเพื่อเปลี่ยนตัวกรอง และไม่ขัดขวางท่ออื่น ๆ ข้อมูลที่ควรรวบรวม ได้แก่ ระยะห่างจากท่อน้ำเข้าถึงตำแหน่งที่วางระบบ RO ระยะห่างจากท่อน้ำออกถึงตำแหน่งปล่อยน้ำทิ้ง ความสูงของพื้นที่ใต้ซิงค์ ความกว้าง และความลึก รวมทั้งหากมีท่อหรือสิ่งกีดขวาง ให้วัดตำแหน่งของมันด้วย
ขั้นต่อมา ให้ตรวจสอบสถานที่สำหรับการเจาะก๊อก RO ซึ่งปกติจะอยู่บนอ่างล้างจาน หากบ้านคุณมีหลายอ่าง ให้เลือกอ่างที่เหมาะสมที่สุด คือมีตำแหน่งว่างพอสำหรับการเจาะ และอยู่ใกล้ท่อน้ำเข้า สำหรับการวัดตำแหน่งเจาะ ให้ยืนอยู่ตำแหน่งที่ผู้ใช้น้ำจะยืนหลัง ๆ ตรวจสอบว่าก๎อก RO ที่จะติดตั้งนั้นจะไม่ขัดขวางการล้างจาน หรือไม่อยู่ในตำแหน่งที่สูงเกินไปจนเอื้อมไม่ถึง วิธีทั่วไปคือการเจาะบริเวณมุมหลังสุดของอ่าง เพราะบริเวณนี้มักมีที่ว่างพอ และไม่ขัดขวางการใช้งาน เมื่อเลือกตำแหน่งแล้ว ให้วัดระยะห่างจากขอบอ่าง จากผนัง และจากตำแหน่งท่อเปิดน้ำอื่น ๆ เพื่อให้ได้ตำแหน่งที่แม่นยำ
ขั้นตอน 2: ปิดน้ำและการเจาะก๎อก RO – งานที่ต้องระมัดระวัง
ก่อนเจาะใดเลย ต้องปิดน้ำไปก่อน การปิดน้ำเป็นขั้นตอนที่สำคัญเพื่อป้องกันการรั่วซึมแบบไม่ได้คาดการณ์และการสูญเสียน้ำของบ้าน ที่วาล์วปิดน้ำหลัก (main shut-off valve) ของบ้านมักจะอยู่ที่หัวอ่างน้ำสำคัญ บ้านเก่า หรือใต้มิเตอร์น้ำ หากบ้านของคุณมีวาล์วปิดเฉพาะ (isolation valve) ที่ท่อน้ำเข้าห้องครัว ให้ปิดที่นี่ก่อน เนื่องจากจะไม่ต้องปิดน้ำของบ้านทั้งหมด หากไม่มี ก็ปิดวาล์วหลักแทน บ้างที่วาล์วหลักอาจยากต่อการหมุน เพราะมันไม่ได้ถูกใช้งานมานาน ให้ใช้บริหาร (wrench) ขนาดเหมาะสม หรือ WD-40 เพื่อช่วยในการหมุน หลังจากปิดวาล์ว ให้เปิดก๎อกน้ำท่านั้นเล็กน้อย เพื่อปล่อยความกดดันน้ำออก หนึ่งอื่น ๆ ให้ระบายน้ำออกจากระบบ
ต่อมา การเจาะหลุมสำหรับก๎อก RO บนเซรามิกหรือสแตนเลส โดยปกติจะใช้ดอกสว่านขนาด 10 มิลลิเมตร (3/8 นิ้ว) เพื่อให้สามารถใส่ลำกล้องท่อก๎อก (faucet stem) ได้พอดี เมื่อเริ่มเจาะ ให้เจาะช้า ๆ ด้วยความกดดันปานกลาง อย่าเจาะเร็ว เพราะจะทำให้เสียหายหรือเกิดรอยแตกหรือเศษสาด ควรใช้สว่านไฟฟ้า (power drill) ที่มีความเร็วต่ำ (low speed) หรือสว่านแบบด้ามหนา (hand drill) หากไม่มีเครื่องมือไฟฟ้า ขั้นตอนการเจาะนั้นอาจใช้เวลานาน แต่ยังสามารถทำได้ ที่สำคัญคือความอดทนและการทำอย่างช้า ๆ เพื่อหลีกเลี่ยงการเกิดอันตราย ขั้นตอนสุดท้ายของการเจาะคือการขัดและทำความสะอาด ให้ล้างหลุมที่เจาะด้วยน้ำ และขัดขอบให้เรียบด้วย sandpaper เพื่อป้องกันการเกิดรอยแหลมหรือการบาดถูก
ขั้นตอน 3: ต่อท่อน้ำเข้า – จำเป็นต้องระมัดระวังเรื่องการรั่วซึม
การต่อท่อน้ำเข้า (inlet water line) นั้นเป็นการเชื่อมต่อระบบ RO เข้ากับแหล่งน้ำประปา โดยปกติ ท่อน้ำเข้าจะเป็นท่อทองแดงหรือพลาสติก (polyethylene tubing) ซึ่งขนาด 1/4 นิ้ว (6 มิลลิเมตร) เป็นขนาดมาตรฐาน ก่อนเริ่มต่อ ให้ตรวจสอบว่าท่อน้ำเข้าที่มีมาพร้อมกับระบบ RO นั้นมีความยาวพอหรือไม่ หากไม่พอ คุณสามารถซื้อท่อต่อเพิ่มเติม (connector) หรือท่อพิเศษ (extension tubing) ได้จากร้านขายเครื่องกรองน้ำหรือสถานีบริการน้ำท้องถิ่น วิธีการต่อขึ้นอยู่กับประเภทของวาล์วและท่อ หากท่อน้ำเข้าจากประปาเป็นท่อทองแดง คุณต้องติดตั้ง tee connector ที่สามารถแยกน้ำออกมา 2 ทาง คือไป RO และไปใช้งานตามปกติ หากเป็นท่อพลาสติก คุณสามารถนำท่อน้ำ RO มาต่อดังต่อไปนี้: ปิดวาล์วอากาศ (air valve) หากมี เปิดท่อน้ำสดเล็กน้อย เพื่อปล่อยให้น้ำไหลออกจนเบาบาง ใช้ปากกาจับของ (wrench) เพื่อจับตัวเชื่อมต่อที่มีอยู่และหมุนวาล์ว t ออก ด้วยเรือนแม่พิมพ์ (fitting) ที่เหมาะสม ประแจจัดให้แล่นท่อในที่เดียว โดยใช้ประแจ 2 อัน ซึ่งหนึ่งคนจับที่ข้อต่อและอีกคนหมุนท่อ เพื่อให้ไม่บิดอ่านอื่น ๆ
เมื่อตัดท่อออกแล้ว ให้ล้างน้ำออกให้แห้ง จากนั้นให้พันเทปพัฟลอน (PTFE tape หรือ Teflon tape) รอบเกลียวของ tee connector ประมาณ 3-4 รอบ ตามทิศทางการหมุน เทปนี้จะช่วยป้องกันการรั่วซึมของน้ำ หลังจากนั้น ให้หมุนตัวเชื่อมต่อเข้าไปในท่อทองแดง ด้วยประแจปากกว้าง (pipe wrench) ให้หมุนจนกระทั่งแน่น แต่อย่าบิดเกินไป เพราะอาจทำให้ท่อเสียหายหรือบิด ถ้าท่อเข้าเป็นท่อพลาสติก เมื่อปล่อยท่อแล้ว ให้ล้างปลายท่อด้วยน้ำ จากนั้นใช้มีดแว่น (utility knife) หรือมีดพิเศษ (tube cutter) ตัดปลายท่อให้เรียบตัด เนื่องจากถ้าตัดเอียง จะทำให้น้ำรั่วได้ หลังจากตัดแล้ว ให้นำท่อไปต่อเข้า quick connect (หัวต่อด่วน) ซึ่งมีอยู่ในชุด RO โดยทั่วไป
ขั้นตอน 4: ต่อท่อน้ำทิ้ง – ท่อแบบ Drain Line
ท่อน้ำทิ้ง (drain line) เป็นท่อที่ปล่อยน้ำที่ไม่ผ่านการกรองออกไปยังท่อระบายน้ำของบ้าน ท่อนี้มีความสำคัญเพราะหากไม่ติดตั้งอย่างถูกต้อง น้ำอาจรั่วออกใต้ซิงค์ และทำให้พื้นเปียก หรืออาจทำให้ด้านใต้ซิงค์เกิดปัญหาอื่น ๆ ตามมา ขั้นแรก ให้หาตำแหน่งสำหรับต่อท่อน้ำทิ้ง ที่นิยมคือการต่อเข้าไปในท่อน้ำออกของถาดน้ำทิ้ง (P-trap) ซึ่งเป็นท่อโค้งด้านใต้อ่าง การต่อท่อที่นี่จะต้องใช้ตัวเชื่อมต่อเฉพาะ (saddle valve) หรือ (tee drain) ที่สามารถเจาะท่อโดยไม่ต้องตัดท่อออก อย่างไรก็ตาม หากท่อเก่า อาจมีสนิม หรือมีความออนหลวม ให้ตรวจสอบก่อน หากเห็นสนิมหรือรูพรุน ให้แทนท่อด้วยท่อใหม่ก่อน
วิธีติดตั้ง saddle valve นั้นค่อนข้างง่าย: 1) ปล่อยให้ความกดดันน้ำลดลง โดยปิดวาล์วและเปิดก๎อกน้ำ 2) ล้างและเช็ดท่อให้แห้ง 3) วาดเส้นทำเครื่องหมายบนท่อว่าต้องการเจาะตรงไหน 4) ใช้สว่านขนาด 6-8 มิลลิเมตร เจาะท่อออกไป (ข้อนี้ต้องระมัดระวังมาก อาจต้องใช้ถังรองรับน้ำ) 5) หนีบ saddle valve บนท่อ จากนั้นหมุนตะปูยึด (set screw) จนกระทั่งแน่น ให้ทำเป็นขั้น ๆ อย่าบิดเกินไปในครั้งเดียว เนื่องจากอาจบิดท่อได้ 6) ต่อท่อน้ำทิ้งเข้าไปในอุปกรณ์ (saddle valve) 7) ทำให้แน่น โดยใช้ประแจ
ขั้นตอน 5: ติดตั้งแทงค์น้ำ RO – สถานที่และการยึด
แทงค์น้ำ (storage tank) เป็นส่วนสำคัญของระบบ RO เพราะเก็บน้ำกรองสะอาด ให้พร้อมใช้ตลอดเวลา แทงค์นี้มีขนาดและรูปร่างต่าง ๆ กันขึ้นอยู่กับความต้องการและพื้นที่ว่าง แทงค์ขนาดเล็กอาจจุได้ 3-5 ลิตร ขนาดกลางประมาณ 10-15 ลิตร ขนาดใหญ่อาจจุได้ 20-25 ลิตร ก่อนติดตั้ง ให้เลือกตำแหน่งที่เหมาะสม โดยควรอยู่ใกล้ท่อน้ำเข้าและท่อน้ำออก เพื่อลดความยาวของท่อและความเสียหายที่อาจเกิด แทงค์ควรติดตั้งอยู่ในตำแหน่งที่เสถียร และปลอดภัยจากการล้ม วิธีการติดตั้งแทงค์ขึ้นอยู่กับประเภท: แทงค์แบบลูกบอล (spherical tank) มักจะอยู่บนพื้นใต้ซิงค์ เพราะมันกลม และเสถียร แทงค์แบบทรงกระบอก (cylindrical tank) อาจวางแนวนอนหรือแนวตั้ง ขึ้นอยู่กับพื้นที่ว่างที่มี
การยึดแทงค์นั้นสำคัญมากเพื่อป้องกันการหลุด หากแทงค์ล้มหรือหลุด ก็จะเสียหายและปล่อยน้ำออกมาเต็มพื้น วิธีการยึดขึ้นอยู่กับตำแหน่งและประเภท: หากแทงค์วางบนพื้น คุณสามารถใช้สายรัด (cable tie) หรือเพดาน (bracket) เหล็กเพื่อยึดให้ติดกับชั้นวางหรือผนัง หากแทงค์อยู่ที่สูง ต้องติดตั้งเพดาน (bracket) ที่แข็งแรงพอที่จะรับน้ำหนักแทงค์และน้ำในนั้นได้ ปกติแทงค์เต็มน้ำจะหนัก 10-25 กิโลกรัม ขึ้นอยู่กับขนาด ดังนั้นเพดานควรได้รับการออกแบบให้รับน้ำหนักมากกว่านี้มากพอ (safety factor) อีกครั้ง หลังจากติดตั้งแทงค์แล้ว ให้ตรวจสอบว่าอยู่ในตำแหน่งที่สมดุล ไม่เอียง และเชื่อมต่อท่อเข้า-ออกได้ดี ก่อนมีน้ำไหลผ่าน
ขั้นตอน 6: ทดสอบการรั่วซึม และการทำงาน
หลังจากติดตั้งทั้งหมดแล้ว ขั้นตอนสำคัญคือการทดสอบการรั่วซึม โดยเปิดวาล์วน้ำเข้าอย่างช้า ๆ ให้มีน้ำไหลเข้าสู่ระบบ สังเกตอย่างรอบคอบทุกจุดต่อ ทุกเกลียว ทุกตัวเชื่อมต่อ เพื่อดูว่ามีน้ำรั่วออกมาหรือไม่ หากมีการรั่วซึม ให้ปิดวาล์วทันที เช็ดพื้นให้แห้ง และตรวจสอบจุดรั่วซึมนั้น อาจเป็นเพราะว่า: 1) เกลียวไม่ได้ห่อเทปพัฟลอน 2) เกลียวไม่ได้ห่อเทปพอ 3) การหมุนท่อไม่แน่นพอ 4) ท่อมีรูพรุนหรือเสียหาย ในกรณีใด ๆ ก็ตาม หากรั่วซึมที่จุดต่อเกลียว ให้แก้ไขโดยปิดวาล์ว เปิดก๎อก ปล่อยความกดดัน แล้วปลดเกลียวนั้นออก ล้างให้แห้ง เพิ่มเทปพัฟลอน หรือหมุนให้แน่นขึ้น จากนั้นเปิดวาล์วน้ำเข้าอีกครั้ง ทำให้เต็มแล้วทดสอบอีกครั้ง
ทดสอบการไหลออกของน้ำ: หลังจากตรวจสอบการรั่วซึมและพบว่าไม่มีปัญหา ให้เปิดก๎อก RO (faucet) เพื่อดูน้ำไหลออกมา ระบบ RO ใหม่มักจะต้องใช้เวลาสักพักเพื่อได้น้ำออกมา เพราะต้องเติมสารกรองหรือผ่านกระบวนการฟ้อง (flushing) ขั้นแรก ระบบอาจปล่อยน้ำขุ่นหรือมีสีแปลก ๆ ออกมา นี่เป็นเรื่องปกติ เนื่องจากสารกรองใหม่อาจปลดปล่อยเศษสารหรือคณะสัตว์ โลหะที่มีในสารกรอง ให้เปล่อยให้ไหลอย่างน้อย 10-15 นาที จนน้ำใสออกมา บ้างที่อาจต้องใช้เวลา 30 นาที ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับสารกรองนั้น ๆ เมื่อน้ำใสออกมา ให้ยุติการไหลและรอให้แทงค์เก็บน้ำในระบบประมาณ 1 ชั่วโมง จากนั้นเปิดก๎อกอีกครั้งเพื่อทดสอบใหม่ ตรวจสอบว่าน้ำสะอาดหรือไม่
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยและวิธีแก้ไข
ในระหว่างการติดตั้ง มีหลายข้อผิดพลาดที่สามารถเกิดขึ้นได้ โดยเฉพาะสำหรับผู้ที่ทำเป็นครั้งแรก ข้อผิดพลาดแรกคือการรั่วซึมที่จุดต่อท่อ ส่วนใหญ่อาจเป็นเพราะการขาดเทปพัฟลอนหรือเทปไม่เพียงพอ คำแนะนำคือให้ห่อเทป 4-5 รอบ (ไม่ใช่ 1-2 รอบเท่านั้น) และให้หมุนท่อจนแน่นดี วิธีการตรวจสอบว่าแน่นหรือไม่คือ ดึงท่อโดยใช้ประแจ 2 อัน (เพื่อไม่ให้บิดท่อ) หากท่อหมุนไปได้อีก 1/4 รอบ แสดงว่ายังไม่แน่นพอ ข้อผิดพลาดที่สอง คือการเจาะเอียง ซึ่งจะทำให้ก๎อก RO ที่ติดเข้าไปไม่สมดุล หรืออาจเทอะทะ วิธีแก้คือให้ใช้สว่านไฟฟ้าและให้เจาะตรง ๆ หากสว่านเป็นแบบด้ามหนา ให้หลุกหลัง ๆ อย่างช้า ๆ อีกข้อผิดพลาดคือการตัดท่อเอียง ซึ่งจะทำให้น้ำรั่วจากจุดเชื่อมต่อ quick connect วิธีแก้คือให้ใช้เครื่องตัดท่อพิเศษ (tube cutter) ที่สามารถตัดตรง ๆ ได้ หรือใช้มีดแหลมและตัดช้า ๆ อย่างระมัดระวัง
ข้อผิดพลาดที่สาม คือการปล่อยให้ท่อถูกรั้งหรือบิด ซึ่งจะทำให้ท่อเสียหายลงเมื่อเวลาผ่านไป และอาจเกิดการรั่วซึมในภายหลัง วิธีแก้คือให้จัดเรียงท่อให้สัมพันธ์กัน ใช้สายรัด (cable tie) เพื่อยึดท่อ และให้ท่อไหลในทิศทางที่ธรรมชาติ โดยหลีกเลี่ยงการบิดหรืองอ ข้อผิดพลาดที่สี่ คือการติดตั้งวาล์วปิดในทิศทางที่ผิด ส่วนใหญ่วาล์ว (valve) มีลูกศรบนตัวแสดงทิศทางการไหลของน้ำ หากติดในทิศทางผิด น้ำจะไม่ไหลได้ หรือไหลน้อยลง ข้อผิดพลาดที่ห้า คือการลืมปิดวาล์วระบายความกดดันก่อนเพิ่มวาล์วกดดัน (pressure gauge) หรืออุปกรณ์อื่น ๆ ซึ่งอาจทำให้น้ำสาด ออกมาอย่างแรง ข้อแนะนำคือให้อ่านคำแนะนำของผู้ผลิตอย่างละเอียด และปฏิบัติตามขั้นตอนที่ระบุไว้อย่างแม่นยำ
เมื่อไหร่ควรเรียกช่าง: การรู้จักขอบเขตของตนเอง
มีบางสถานการณ์ที่คุณควรเรียกช่างมืออาชีพแทนที่จะพยายามทำเอง ประการแรก หากท่อประปาของบ้านคุณเป็นท่อทองแดงแบบเชื่อม (soldering) คุณอาจต้องเรียกช่างที่มีประสบการณ์ด้านการเชื่อมท่อ เนื่องจากการเชื่อมต้องใช้ความทักษะเฉพาะและอุปกรณ์พิเศษ (เช่น blowtorch) ประการที่สอง หากผนังหรืออ่างเก่ามากและดูเหมือนจะเสียหาย หรือเป็นหินอ่อน ท่อคอนกรีต หรือวัสดุพิเศษ การเจาะอาจต้องอุปกรณ์พิเศษและความรู้ที่มากขึ้น ประการที่สาม หากเมื่อทดสอบการรั่วซึมแล้ว พบการรั่วซึมจากตัวระบบ RO เอง หรือจากแทงค์ (ไม่ใช่จุดต่อท่อ) นั่นอาจแสดงถึงข้อบกพร่องของผลิตภัณฑ์ คุณอาจต้องเรียกช่างหรือติดต่อผู้ผลิตเพื่อขอ replacement
สรุป
การติดตั้งเครื่องกรองน้ำ RO ใต้ซิงค์เอง ไม่ใช่เรื่องที่เป็นไปไม่ได้หรือมีความยากมากนัก ตราบเท่าที่คุณเตรียมตัวให้ดี มีอุปกรณ์ที่ถูกต้อง และติดตามคำแนะนำอย่างระมัดระวัง การประหยัดค่าจ้างที่ 500-1,000 บาท บวกกับความพึงพอใจในการทำสิ่งต่าง ๆ เอง นั้นเป็นรางวัลที่คุ้มค่า อย่าลืมว่าความยิ่งใหญ่ไม่ใช่มาจากการหลีกเลี่ยงความยากลำบาก แต่มาจากการเอาชนะมันให้สำเร็จ